AIVD en MIVD zagen Russische invasie van Oekraïne niet aankomen

In dit artikel:

De AIVD en MIVD hebben de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 zwaar onderschat, terwijl Amerikaanse diensten al alarm sloegen over de massale troepenopbouw aan de grens. Volgens het artikel baseerden de Nederlandse geheime diensten hun oordeel vooral op één goed ingevoerde bron dicht bij het Kremlin, die stelde dat Poetin geen echte oorlog wilde maar vooral druk wilde zetten op het Westen. Daardoor concludeerde toenmalig AIVD-topman Erik Akerboom twee dagen vóór de aanval nog dat een oorlog waarschijnlijk uitbleef.

Het artikel noemt die inschatting een ernstig analytisch falen. Niet alleen werden zichtbare signalen zoals troepen, brandstof, veldhospitalen en logistieke verplaatsingen onvoldoende meegewogen, ook zouden waarschuwingen van bondgenoten te weinig serieus zijn genomen. De kern van de kritiek is dat de diensten te veel vertrouwden op een betrouwbare bron en te weinig op een bredere weging van feiten en andere inlichtingen.

Daarnaast zet het stuk vraagtekens bij de groeiende bevoegdheden die de AIVD en MIVD willen, zoals meer digitale interceptie en het volgen van burgers. Als de diensten zoveel macht over communicatie en privacy krijgen, moeten ze volgens de auteur ook veel strenger democratisch worden gecontroleerd. Het parlement zou daarom moeten uitzoeken hoe deze misser kon ontstaan, welke signalen zijn genegeerd en waarom de Amerikaanse waarschuwingen onvoldoende gewicht kregen.