AIVD vindt iedere rechtse tweet verdacht, maar miste complete Russische invasie

In dit artikel:

De AIVD en MIVD hebben volgens dit stuk vlak vóór de Russische inval in Oekraïne een ernstige inschattingsfout gemaakt. Terwijl Amerikaanse diensten al alarm sloegen op basis van satellietbeelden, troepenverplaatsingen en logistieke voorbereidingen, vertelde de toenmalige AIVD-top het kabinet op 22 februari 2022 nog dat oorlog waarschijnlijk niet zou uitbreken. De Nederlandse diensten leunden daarbij sterk op één goed aangeschreven bron dicht bij het Kremlin, die meldde dat Poetin vooral druk wilde zetten op het Westen en geen echte invasie zou plannen.

Achteraf noemt het artikel dat een gevaarlijke tunnelvisie: andere signalen werden te licht gewogen en de militaire opbouw aan de Oekraïense grens werd verkeerd geïnterpreteerd. Mogelijk gaf de bron onvolledige of misleidende informatie, of gebruikte Moskou die juist om Nederland op het verkeerde been te zetten. Hoe dan ook, stelt het stuk, de diensten hadden meer kritisch moeten toetsen en buitenlandse waarschuwingen serieuzer moeten nemen.

De kern van de kritiek is breder dan deze ene misser. De AIVD en MIVD vragen steeds meer digitale bevoegdheden en volgen burgers en online gedrag intensief, maar zagen tegelijk een van de grootste geopolitieke gebeurtenissen van deze eeuw niet aankomen. Daarom zou het parlement volgens het artikel moeten eisen dat duidelijk wordt hoe deze fout kon gebeuren en waarom de Amerikaanse signalen zijn genegeerd.