Gebruikt een Russische leerling Poetins bijnaam "Pynia"? Dan volgt een notatie
In dit artikel:
Amnesty International en de Russische mensenrechtenorganisatie OVD‑Info rapporteren systematische indoctrinatie en repressie in Russische scholen sinds het begin van de oorlog in Oekraïne. OVD‑Info telde tussen 24 februari 2022 en 14 juli 2024 in totaal 148 gevallen van vervolging van docenten wegens anti‑oorlogsuitlatingen; dat leidde tot 23 strafzaken en 82 ontslagen. Amnesty stelt dat het onderwijsstelsel wordt ingezet om kritiek te onderdrukken en loyaliteit aan de staat af te dwingen.
Sinds 2023 gebruikt Rusland één uniforme methode voor geschiedenisonderwijs in de bovenbouw. De nieuwe lesmethode, geschreven door onder anderen Vladimir Medinsky en Anatoly Torkunov, framet Rusland als verdediger tegen vermeende westerse dreigingen en legitimeert in sommige passages vroegere militaire acties als noodzakelijke bescherming. Die historische interpretatie sluit tegenstrijdige feiten uit en functioneert als rechtvaardiging voor hedendaagse agressie.
Parallel hieraan voeren scholen sinds september 2022 zogenoemde “belangrijke gesprekken” — officieel buitenschools en bedoeld om patriottisme te stimuleren — maar in de praktijk quasi‑verplicht. Leerlingen die weigeren kunnen door directies en lokale instanties onder druk worden gezet; een voorbeeld is de toen 10‑jarige Varvara Galkina (oktober 2022), die na absentie en een pro‑Oekraïense profielfoto op een politiebureau werd verhoord, waarna haar gezin Rusland verliet uit vrees voor vervolging.
Docenten krijgen instructies om “psychologische profielen” van leerlingen op te stellen: gedetailleerde analyses van overtuigingen, uitspraken, contacten en online‑activiteiten. Signaleringen van pro‑oppositie of pro‑Oekraïense woorden, likes of berichten moeten worden doorgegeven aan veiligheidsdiensten. Amnesty documenteert gevallen van intimidatie, mishandeling en arrestaties door politie en FSB, en benadrukt dat sommige leraren zelf vervolgd werden — zoals Irina Gen, die in maart 2022 strafrechtelijk werd aangehouden nadat een leerling haar opmerking over een aanval op een kraamkliniek had opgenomen.
Samengevat toont het rapport hoe Russische autoriteiten onderwijs en toezicht combineren om afwijkende meningen in de kiem te smoren, waarbij zowel leerlingen als leraren worden gecontroleerd en bestraft binnen een wettelijk en bestuurlijk kader dat kritiek op de militaire acties criminaliseert.