Hoe Estse grensstad Narva zich voorbereidt op mogelijke Russische aanval: "Al die dreigingen, dat went"

In dit artikel:

In Estland lopen de spanningen met Rusland op, vooral in Narva, een grensstad waar ongeveer 95 procent van de inwoners Russisch spreekt en waar de Russische stad Ivangorod aan de overkant van de rivier ligt. Sinds de grootschalige Russische invasie van Oekraïne is de grensovergang sterk beveiligd. De brug is sinds begin 2024 gesloten voor autoverkeer; reizigers mogen alleen te voet de grens over en worden grondig gecontroleerd. Wachttijden kunnen oplopen tot een halve dag of zelfs langer. Daardoor zijn families en lokale economieën aan beide kanten van de rivier van elkaar afgesneden.

De Russischtalige identiteit van Narva heeft diepe historische wortels. Na de Tweede Wereldoorlog bracht de Sovjet-Unie grote aantallen arbeiders naar de stad, waardoor het Russisch de dominante omgangstaal werd. De Estse regering wil het Russisch nu geleidelijk vervangen door het Ests in scholen en overheidsdiensten. Die overgang begon in september 2024 en moet tegen 2030 voltooid zijn. Jongerenmagazine Narvamus, dat in het Russisch verschijnt, ziet de maatregel deels als noodzakelijk, maar waarschuwt dat vooral ouderen zich door het snelle tempo uitgesloten voelen.

De oorlog in Oekraïne is in Estland ook letterlijk merkbaar. In september kregen inwoners van acht provincies ’s nachts een waarschuwing nadat ongeveer tien drones langs de oostgrens vlogen. Eén toestel draaide bij Narva om, een ander kwam het Estse luchtruim binnen. NAVO-gevechtsvliegtuigen stegen op, maar er werd niet geschoten. Waarschijnlijk ging het om Oekraïense drones die door Russische elektronische stoorzenders van koers waren geraakt, al is hun herkomst niet officieel bevestigd. Eerdere incidenten omvatten een drone-inslag bij een elektriciteitscentrale, het neerhalen van drones boven Estland en Letland en de korte schending van het Estse luchtruim door drie Russische gevechtsvliegtuigen.

Daarbovenop waarschuwden Amerikaanse inlichtingendiensten dat Rusland de NAVO mogelijk tussen dit najaar en 2029 op de proef zal stellen, bijvoorbeeld met cyberaanvallen, sabotage of een beperkte militaire actie aan de oostflank. Sommige inwoners proberen die dreiging te relativeren, maar Oekraïners in Tallinn ervaren haar als zeer concreet. De eigenaar van een Oekraïense winkel zegt geregeld door Russischtaligen te worden gefilmd en bedreigd en krijgt daarom extra politiebescherming.

Volgens defensieonderzoeker Merili Arjakas gaat de vergelijking tussen Narva en de Donbas slechts beperkt op. Estland volgt de situatie voortdurend en zegt bereid te zijn al in te grijpen zodra Russische agressie wordt vermoed. Tegelijk blijft de NAVO zoeken naar een antwoord op hybride aanvallen en sabotage.

Estland versterkt daarom zijn eigen verdediging. Tallinn plaatste een eerste betonnen schuilplaats en laat plannen maken voor schuilruimtes in honderden gebouwen. Het reservistenleger kan in oorlogstijd groeien van ongeveer 4.000 beroepsmilitairen tot ruim 43.000 inzetbare posities, aangevuld met circa 40.000 opgeleide reservisten. Dit jaar besteedt het land 5,4 procent van zijn bbp aan defensie, bijna vier keer zoveel als in 2021.