Inlichtingenofficier veroordeeld als Russische spion in spraakmakend proces in Wenen

In dit artikel:

In Wenen is de voormalige inlichtingenofficier Egisto Ott (63) veroordeeld tot ruim vier jaar gevangenisstraf voor spionage ten gunste van Rusland; hij kreeg daarnaast straffen voor machtsmisbruik en corruptie. De zaak, die in het voorjaar van 2024 aan het licht kwam toen Ott werd gearresteerd, wordt in Oostenrijk als een van de grootste spionageschandalen van de afgelopen decennia bestempeld. Ott blijft onschuldig en heeft beroep aangetekend.

Ott werkte van 2015 tot 2022 binnen de staatsveiligheid en zou gevoelige gegevens hebben gelekt die schadelijk waren voor Oostenrijk en andere westerse landen. Een schrijnend voorbeeld: mobiele telefoons van regeringsleden en hun naasten die tijdens een kanotocht in de Donau in het water waren gevallen, belandden uiteindelijk bij de FSB, de Russische geheime dienst. Ook verzamelde hij informatie over Russen die het land ontvlucht waren, onder wie een vroegere geheime medewerker die in ongenade viel bij president Poetin.

De gelekte data gingen vaak via Jan Marsalek, een landgenoot die bekend werd als de spil in het netwerk. Marsalek, voormalig topman bij het Duitse betaalbedrijf Wirecard dat in 2020 failliet ging na grootschalige fraude, is voortvluchtig en wordt ook met spionage in verband gebracht. Tot het netwerk behoorden verder Bulgaarse tussenpersonen die eerder in Londen zijn veroordeeld.

De zaak werpt een nieuw licht op Wenen als al decennialang aantrekkelijk knooppunt voor spionage: de neutraliteit van Oostenrijk en de aanwezigheid van talrijke internationale organisaties en diplomatieke missies (waaronder een grote Russische vertegenwoordiging) maken de stad kwetsbaar. Omdat de Oostenrijkse wet spionage alleen strafbaar stelt wanneer de nationale staat het doelwit is, groeit de druk om de regelgeving te verscherpen. De regering overweegt sinds kort ook spionage tegen de EU en internationale organisaties en het werven van agenten strafbaar te maken.