Russische parlementsverkiezingen begonnen, winnaar staat al vast

In dit artikel:

Russen konden van vrijdag 18 tot en met zondag 20 september stemmen voor de verkiezing van de 450 leden van de Doema. Ongeveer 111 miljoen mensen waren kiesgerechtigd. Voor het eerst konden ook inwoners van vier door Rusland bezette Oekraïense regio’s deelnemen. De regeringspartij Verenigd Rusland van president Vladimir Poetin wordt opnieuw veruit de grootste partij, waardoor de uitslag volgens de berichtgeving feitelijk al vaststaat.

De verkiezingen vinden plaats tegen de achtergrond van toenemende onvrede over de oorlog in Oekraïne, brandstoftekorten en een verslechterende economie. Oekraïense droneaanvallen op Russische raffinaderijen hebben in het hele land lange rijen bij tankstations veroorzaakt. De enige partij die zich openlijk tegen de oorlog uitsprak, Jabloko, werd uitgesloten van deelname na een juridische klacht van de nationalistische partij Rodina. Negen andere oppositiepartijen doen wel mee, maar geen daarvan is duidelijk kritisch over de oorlog of Poetins leiderschap.

Volgens hoogleraar Michael Kemper zijn de verkiezingen vooral een ceremonie die het Kremlin een schijn van politiek debat en meerpartijenpolitiek geeft. Tegelijk zijn ze belangrijk voor Poetins machtsbehoud. Een lage opkomst zou kunnen wijzen op beperkt draagvlak voor de oorlog, terwijl sommige tegenstanders toch stemmen op een toegelaten oppositiepartij om hun afwijzing van Verenigd Rusland te tonen. Het zijn de eerste Doema-verkiezingen sinds de grootschalige invasie van Oekraïne in 2022.

Waarnemers en journalisten wijzen op vergaande manipulatie. Kritische partijen worden verboden of niet geregistreerd, oppositieleiders zijn gearresteerd, gevlucht of vermoord en de kiescommissie staat onder invloed van de regerende partij. Ook zijn uitzonderlijk hoge opkomstcijfers, zogenoemde carrouselstemmen en het toevoegen van extra stembiljetten gemeld. Mensenrechtenorganisatie Memorial telt inmiddels 1.711 politieke gevangenen in Rusland, meer dan tijdens de laatste jaren van de Sovjet-Unie.